Evet, işitme kaybı yaşam kalitesini doğrudan etkiler. İletişim zorlukları; sosyal kaygı, yalnızlık ve güvensizlik gibi psikososyal etkilere yol açar, araştırmalar işitme kaybının bilişsel düşüş ve demans riskini de artırdığını ileri sürmektedir. Erken tanı ve işitsel rehabilitasyon ile bu olumsuz etkilerin önüne geçmek mümkündür.
Bu rehberde öğrenecekleriniz
- İşitme kaybı iletişimi ve sosyal yaşam alanlarını nasıl daraltır?
- Psikososyal etkiler: yalnızlık, kaygı, güvensizlik ve bağımlılık
- İşitme kaybı ile bilişsel düşüş ve demans arasındaki ilişki
- Presbiakuzi neden çoğu zaman kişiden önce yakınları tarafından fark edilir?
- İşitme cihazına erken başlamanın kazandırdıkları
Yaşlanma; pek çok hastalığa yatkınlığın arttığı, fiziksel ve bilişsel işlevlerde azalmanın görüldüğü fizyolojik bir süreç olarak tanımlanabilir. Bu dönemde yaşanılan birçok medikal hastalığın yanında işitme problemi de yaygın görülmektedir.
İşitme Kaybı İletişimi ve Sosyal Yaşamı Nasıl Etkiler?
İşitme kaybı, bireylerin etkili iletişim kurmasının önüne geçer. İşitme kayıplı kişi; konuşmaları anlamada, birden fazla konuşmacının olduğu sosyal ortamlarda ve hızlı konuşmaların takibinde zorlanır. Sözel iletişimle ilişkili sorunlar, artan dinleme çabası, sohbete katılamama, sık sık tekrarlatma ve yorgunluk hissi sosyal yaşam alanlarını daraltır.
Sosyal etkileşimlerin azalması; başkalarına bağımlı olma, sosyal kaygı, yalnızlık, güvensizlik ve sinirlilik gibi psikososyal etkilere neden olur. Bireyin yaşadığı bu psikososyal değişiklikler, yaşam kalitesini de doğrudan olumsuz etkilemeye başlar.
İşitme Kaybı ve Bilişsel Sağlık
Yapılan araştırmalar hafıza, işitme ve bilişsel işlevler arasında bağlantı olduğunu ortaya koymuştur. İşitme kaybının bilişsel düşüş riskini, ayrıca demans ve bilişsel bozukluk geliştirme riskini de artırdığı ileri sürülmüştür. Bu bağlamda yaşa bağlı işitme kaybı; fiziksel ve zihinsel sağlık sorunlarının bir ön habercisi olan sosyal izolasyon ile ilişkilendirilmiştir.
Presbiakuzi: Yaşa Bağlı İşitme Kaybı
Presbiakuzi dediğimiz yaşa bağlı işitme kaybı, bireylerden daha çok çevresindeki yakınları tarafından fark edilir. Bir süredir işitme sıkıntısı yaşayıp destek almayan kişilerin toplumsal katılımına bakıldığında birçok engel fark ederiz:
- Önemli yerlere giderken yanında birini götürme isteği
- Sosyal ortamlara katılmaktan çekinme
- Sohbet ortamında "anlayamazsam" kaygısı
- Konuşmaları tekrar ettirme endişesiyle kendini yalnızlaştırma
İşitme zorluğunun getirdiği psikososyal etkiler, toplumsal katılıma da engel koyar. Bazen çevrenin fark ettiği eksiklikler, yaşlı yetişkinlerin kendileri için çok fark edilir olmayabilir; çünkü gerçekten neyi duymadıklarını bilmeyebilirler. Bu noktada, hayatlarında sosyal kısıtlılıklar başlamadan işitmenin rehabilitasyonu için teşvik edilmeye ve farkındalığın bu yönde artırılmasına ihtiyaç duyarlar. Yaşlanmanın beraberinde getirdiği işitme kaybını önlemek güç, ama yönetmek mümkündür.
Erken Rehabilitasyon Neden Önemli?
Yaşlı yetişkinlerde fark edilen işitme kaybının ve beraberinde getirdiği bilişsel düşüşün önüne geçmek, işitsel rehabilitasyon ile mümkündür. İşitme kaybının getirdiği olumsuz etkileri erkenden teşhis edip, kişinin KBB muayenesi ve odyolojik değerlendirmesi yapıldıktan sonra gerekliyse işitme cihazına yönlendirmek, bilişsel işlemlemedeki azalmanın da önüne geçecektir.
İşitme kaybı ilerlemeden, konuşmaları ayırt etme becerisi düşmeden işitme cihazı kullanmanın önemi yadsınamaz. Rehabilitasyona erken başlanması, işitme cihazından alınacak verimi de artıracaktır. Literatürdeki birçok çalışma incelendiğinde; bireylerin işitme cihazı kullanımı sonrası psikososyal ve kognitif durumlarında iyileşme, yaşam kalitesinde olumlu yönde artış gösterdiği belirtilmiştir.
İşitme kaybı yaşam kalitesini nasıl etkiler?
İletişim zorlukları; artan dinleme çabası, sohbete katılamama, sık tekrarlatma ve yorgunluk hissiyle sosyal yaşam alanlarını daraltır. Azalan sosyal etkileşim; bağımlılık, sosyal kaygı, yalnızlık, güvensizlik ve sinirlilik gibi psikososyal etkilere yol açarak yaşam kalitesini doğrudan olumsuz etkiler.
İşitme kaybı demans riskini artırır mı?
Yapılan araştırmalar hafıza, işitme ve bilişsel işlevler arasında bağlantı olduğunu ortaya koymuş; işitme kaybının bilişsel düşüş riskini, ayrıca demans ve bilişsel bozukluk geliştirme riskini artırdığını ileri sürmüştür.
Presbiakuzi nedir?
Yaşa bağlı işitme kaybıdır. Genellikle bireyin kendisinden çok çevresindeki yakınları tarafından fark edilir; çünkü kişi gerçekten neyi duymadığını bilmeyebilir.
İşitme cihazına erken başlamak neden önemli?
İşitme kaybı ilerlemeden ve konuşmaları ayırt etme becerisi düşmeden cihaza başlamak, cihazdan alınacak verimi artırır. İşitme kaybı çok hafif bile olsa önemsenmediği durumlarda normal işitsel algı zayıflar.
İşitme cihazı kullanımı bilişsel sağlığı ve yaşam kalitesini iyileştirir mi?
İşitme cihazı, beyne giden işitsel yolun uyaran eksikliğini giderir. Literatürdeki birçok çalışmada, cihaz kullanımı sonrası bireylerin psikososyal ve kognitif durumlarında iyileşme, yaşam kalitesinde olumlu yönde artış olduğu belirtilmiştir.
Doğru Karar İçin Ücretsiz İşitme Testi
İDİS işitme uzmanları, ücretsiz işitme testiyle işitmenizdeki değişimi netleştirir ve gerekiyorsa rehabilitasyon seçeneklerini sizinle birlikte değerlendirir.
Randevu Al →Kaynaklar ve Referanslar
- Beğer T, Yavuzer H. Yaşlılık ve yaşlılık epidemiyolojisi. Klinik Gelişim Dergisi. 2012;25(3):1-3
- Crews J, Campbell V. (2004) Vision impairment and hearing loss among community-dwelling older Americans: Implications for health and functioning. Am J Public Health. 94, 823-829
- Dalton D, Cruickshanks K, Klein B, Klein R, Wiley T, Nondahl D. (2003) The impact of hearing loss on quality of life in older adults. Gerontologist. 43, 661-668
- Noble, W. (2009). Preventing the psychosocial risks of hearing loss. Australian Family Physician, 38(8), 591-593
- Lin F. (2011) Hearing loss and cognition among older adults in the United States. J Gerontol A Biol Sci Med Sci
- Lin F, Metter E, O'Brien R, Resnick S, Zonderman A, Ferrucci L. (2011) Hearing loss and incident dementia. Arch Neurol
- Cornwell E, Waite L. (2009) Social disconnectedness, perceived isolation, and health among older adults. J Health Soc Behav. 50, 31-48
- Weinstein B. (2013) Geriatric Audiology. 2nd ed. New York: Thieme Medical Publishers
- Kalluri S, Humes L. (2012) Hearing technology and cognition. Am J Audiol. 21, 338-348
- Mulrow CD, Aguilar C, Endicott JE, et al. Quality-of-life changes and hearing impairment: a randomized trial. Ann Intern Med. 1990;113(3):188-194
- Mulrow CD, Aguilar C, Endicott JE, Velez R, Tuley MR, Charlip WS, Hill JA. Association between hearing impairment and the quality of life of elderly individuals. J Am Geriatr Soc. 1990 Jan;38(1):45-50
- Acar B, Yurekli MF, Babademez MA, Karabulut H, Karasen RM. Effects of hearing aids on cognitive functions and depressive signs in elderly people. Arch Gerontol Geriatr. 2011;52(3):250-2