Çocukluk Çağı İşitme Gelişimi ve Konuşma

İşitme Kaybı Nedir? Nasıl Oluşur? Çeşitleri Nelerdir?

Ses dalgalarının kulak kepçesinden beyne iletilmesi esnasında yaşanan bir engellenme işitme kaybına neden olur. Bu engellenme dış kulak yolunda, kulak zarında kemikçiklerde, salyangozda veya sinirlerde olabileceği gibi hepsinde birden de olabilmektedir.

  • Zaman zaman sertleşmiş kulak kirleri, kulağa kaçan yabancı cisimler vs dış kulağın sesi iletmesine engel olabilmektedir. Ya da kulak zarı delinmesi, orta kulak iltihabı veya kemikçiklerin kireçlenmesi de engelleme yapabilmektedir. Dış kulak ve/veya orta kulağın yarattığı bu tip engellemeler “İletim tipi işitme kaybı” yaratırlar.
  • Zaman zaman da dış kulak ve orta kulak sağlam olmasına karşın, salyangoz içerisinde titreşimleri küçük voltajlı elektrik enerjisine çeviren tüy hücreleri hasar görmekte ve sesin beyne iletilmesine engel olmaktadır. Bu tür engellemeler ise “Sensörinöral işitme kaybı” ortaya çıkarmaktadır.
  • Kimi kişilerde de hem iletim tipi hem de sensörinöral tip işitme kaybı birlikte görülmektedir. Bu tip karma işitme kayıplarına da “Mikst tip işitme kaybı” denmektedir.
  • Bununla birlikte iç kulaktan elektrik sinyallerini alıp beyine götüren sinirlerde ve beyine giden yollarda da ortaya çıkan çeşitli engellemeler olabilmektedir. (Sinir iletim hataları, tümörler vs. nedeniyle) Bu tip işitme kayıplarının ortaya çıkartılabilmesi için Odyolog ve KBB Uzmanları tarafından ileri değerlendirmeler yapılmaktadır.

Son olarak, işitme kaybı için hiç bir sebep yokken ortaya çıkabilen “Fonksiyonel işitme kayıpları” da mevcuttur. Psikolojik veya çıkar amaçlı görülebilmektedir.

İŞİTME KAYBI DERECESİ SAF SES ORTALAMASI

  • Normal işitme 0-25 dB nHL
  • Çok hafif derecede işitme kaybı 26-40 dB nHL
  • Hafif derecede işitme kaybı 41-55 dB nHL
  • Orta derecede işitme kaybı 56-70 dB nHL
  • İleri derecede işitme kaybı 71-90 dB nHL
  • Çok ileri derecede işitme kaybı 91 dB nHL +
*Goodman sınıflaması,1965

Gerek dış ve orta kulak gerekse iç kulak olsun, titreşimlerden oluşan ses dalgalarının beyine iletilmesinin engellenmesi, işitme kaybı oluşturmaktadır. Ancak engelin niteliği ve büyüklüğüne göre, kişide yarattığı işitme kaybının miktarı değişiklik göstermektedir. İşitme, yüzde ile belirtilmez (ÖR: Yüzde yirmi kayıp veya yüzde 90 duymak…vs), desibel (dB) olarak belirtilir. Saf ses odyometri testine göre kişinin işitme kaybı derecesi saptanır. Odyogram üzerinde yer alan 500, 1000 ve 2000 Hertz frekanslarında kişinin işitmesi kaç dB ise toplanır ve 3’e bölünür. Elde edilen değere göre de, işitme kaybının derecesi belirlenir.

Saf ses odyometri testinde, yetişkin bireyler ses geçirmez özel bir kabine alınır ve kulaklık takılır. Kişinin eline bir düğme verilir ve ses duyduğunda düğmeye basması istenir. Böylece kalından inceye tüm frekanslarda kişinin işitme haritası çıkartılır. Bebek ve çocuklar için odyologlar farklı yöntemler ile benzer haritalar çıkartmaktadırlar. Hastanın işitme kaybı derecesine göre konuşma gelişimi de farklı derecelerde etkilenir. Çoğu zaman hafif derecede işitme kayıpları okul dönemine kadar gözden kaçarken, ileri veya çok ileri derecedeki işitme kayıpları, erken dönem dil ve konuşma geriliğine neden olmaktadır. Normal bir okul hayatı ve sosyal gelişim için, işitme kaybı derecesi ne olursa olsun hastanın her iki kulağına da işitme testine göre ayarlanabilen işitme cihazı önerilmelidir.

A. Çocuklarda İşitme Kaybı ve Etkileri

Normal işiten sağlıklı bir bebek, doğduğu andan itibaren, çevresinde olup bitenleri dinler. Ses uyaranlarını gördüğü nesnelerle ilişkilendirir; parçalara ayırır ve bütün oluşturur. Tüm bu işlemler sonucunda konuşmaya başlar. Doğumla başlayan süreçte işitme kaybının olumsuz etkileri, bebek büyüdükçe artar. İki kulağında da işitme kaybı olan çocuklarda işitme kaybının tipine ve derecesine bağlı olarak ilgili beyin üst merkezlerde zamanla çocukların işittiklerini sınıflamasını ve anlamasını olumsuz etkiler. Bu durum, konuşma gelişiminde duraksama ve gerileme, dil bilgisi(cümle yapısı) bozukluğu, zayıf iletişim becerilerinde problemler yaratabilir.

İşitme Kaybın Derecesinin Etkileri

Hafif derecede işitme kayıplı çocuk kısık sesli ve kendisine uzak konuşmaları duymakta zorlandığından grup içerisinde yetersiz görünebilir. Bu durum, öğretmenler tarafından çoğunlukla çocuğun “dikkatsiz” olmasına ve “işine geleni duymasına” bağlanır.

Orta derecede işitme kayıplı çocuklar, kendi seslerini yeteri kadar duyup kontrol edemedikleri için ses kalitesi ve konuşma bozulabilir. Çocukta dışlanma hissi uyanabilir. İki kulağında da dijital işitme aleti kullanımı ile yeterli iletişim becerisi elde edilebilir.

İleri derecede işitme kayıplı çocuklar, işitme cihazı olmaksızın normal iletişim becerisi gösteremezler. Kısıtlı kelime haznesi ve belirgin öğrenme güçlüğü olan bu çocuklar, genellikle kendisi ile aynı durumda olan çocuklarla arkadaşlık kurmayı tercih ederler.

İşitme kaybının derecesine göre ortaya çıkan problemler;

Hafif derece (26-40 dB)
  • Karşılıklı konuşmada duyma güçlüğü
  • Dikkatsizlik
  • Soyut anlamlı kelime öğrenmede zorluk
  • Cümle yapısı bilgisi edinmede zorluk
  • Ünlü seslerin ünsüzleri bastırması
  • Kısa ve vurgusuz kelimeleri anlamada zorluk
  • Kısıtlı sözcük dağarcığı
  • Bazı seslerin yutulması (m,n,z gibi)
  • Cümle içerisinde kelimelerin yanlış yerleştirilmesi
  • Yabancılarla iletişimde çocuğun söylediklerinin tam anlaşılamaması
Orta derece (41-70 dB)
  • Dil ve konuşmanın kendiliğinden gelişmemesi
  • Belirgin dil ve konuşma problemleri
  • Yoğun bir şekilde konuşma seslerini eksik ya da yanlış üretme problemi
İleri-Çok ileri derece (71 dB ve uzeri)
  • Çok yüksek sesleri duyabilirler,
  • Ciddi boyutta dil ve konuşma geriliği
  • Ciddi boyutta öğrenme geriliği
  • Ses ve artikülasyon problemleri
  • Seste tekdüze
  • Tonlama ve vurgunun kaybolması
porn porn